ค้นหาด้วย ' Samso ' ทั้งหมด 1 รายการ
จะเป็นเกาะพลังงานสะอาดแบบ “Samso Green Island”โจทย์ยากสำหรับประเทศไทย

จะเป็นเกาะพลังงานสะอาดแบบ “Samso  Green  Island”โจทย์ยากสำหรับประเทศไทย

2วัน1คืนที่อยู่บนเกาะแซมโซ  ประเทศเดนมาร์ก  ของคณะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงานของไทยและสื่อมวลชน  นั้นเพียงพอที่จะได้เรียนรู้แนวคิดและวิธีบริหารจัดการ ด้านพลังงานบนเกาะนี้ว่า เกาะแซมโซ นั้นกลายมาเป็นเกาะพลังงานสะอาด ที่พึ่งพาพลังงานหมุนเวียนในการผลิตไฟฟ้าและความร้อนได้ทั้ง100% ได้อย่างไร ภายในระยะเวลาเพียง10ปี และยังตั้งเป้าหมายต่อไปอีกในการเป็นเกาะซึ่งเลิกใช้เชื้อเพลิงฟอสซิลในภาคขนส่งภายในปีในปี2573

คณะของพลเอกอนันตพร กาญจนรัตน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน  เดินทางไปถึงเกาะแซมโซ ในช่วงเย็นของวันที่ 17พ.ค.2560 ที่ผ่านมาและใช้เวลาช่วงเช้าถึงช่วงบ่าย ในการเยี่ยมชมศูนย์เรียนรู้และให้คำปรึกษาด้านพลังงานหรือ Samso Energy Academy  ซึ่งตั้งอยู่บนเกาะ  เพื่อรับฟังการบรรยายจาก นาย Jesper Roug Kristensen ,ผู้จัดการด้านพัฒนาธุรกิจของ Samso Energy Academy   ,เยี่ยมชม โรงงานผลิตพลังงานความร้อนจากฟางประจำท้องถิ่น ที่Ballen/Vrundby ,เยี่ยมชมกังหันลมผลิตไฟฟ้า ที่ชาวไร่ในพื้นที่เป็นเจ้าของ และเยี่ยมชมแผงโซลาร์เซลล์และรถยนต์ไฟฟ้า ที่ทางเทศบาลแซมโซ เป็นเจ้าของ

เกาะแซมโซ มีขนาดพื้นที่ 114 ตารางกิโลเมตร ปัจจุบันมีประชากรอาศัยอยู่ประมาณ 3,700 คน โดยเมื่อปี2540 เกาะแห่งนี้ได้รับการคัดเลือกจากรัฐบาลเดนมาร์ก ให้พัฒนาเป็นเกาะแห่งพลังงานหมุนเวียน(Renewable Energy Island ) และใช้เวลาประมาณ10ปี ก็สามารถที่จะพึ่งพาตนเอง ในการผลิตไฟฟ้าและความร้อน ด้วยพลังงานหมุนเวียน100%  โดยแหล่งพลังงานหมุนเวียนดังกล่าวมาจาก กังหันลมบนชายฝั่ง 11ต้นกำลังการผลิตไฟฟ้า ต้นละ1เมกะวัตต์   กังหันลมนอกชายฝั่ง10 ต้นกำลังการผลิตต้นละ 2.3 เมกะวัตต์  โรงงานผลิตพลังงานความร้อนจากฟาง 3แห่ง และโรงงานผลิตพลังงานความร้อนจากแสงอาทิตย์และไม้สับ อีก1แห่ง

นาย Jesper Roug Kristensen ,ผู้จัดการด้านพัฒนาธุรกิจของ Samso Energy Academy  บอกถึงปัจจัยที่ทำให้เกาะแซมโซ ประสบความสำเร็จในการพึ่งพาตนเองในการผลิตไฟฟ้าและความร้อน ด้วยพลังงานหมุนเวียน100%  ว่า มาจาก3 ภาคส่วนสำคัญ คือ 1.การมีส่วนร่วมของประชาชนที่อาศัยอยู่บนเกาะแซมโซ ที่อยากจะเห็นการเปลี่ยนแปลงไปสู่การพึ่งพาตนเองด้วยพลังงานทดแทน  2.การบริหารจัดการที่ดีของเทศบาล เกาะแซมโซ และ3 การที่มี Samso Energy Academy  เป็นหน่วยงานที่ให้คำปรึกษาและเสริมกระบวนการเรียนรู้

เขา บอกว่า  แหล่งพลังงานหมุนเวียนของที่นี่  ทั้งกังหันลมผลิตไฟฟ้า ,โรงงานผลิตพลังงานความร้อนจากฟางได้รับการสนับสนุนเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำจากรัฐบาลเดนมาร์ก ซึ่งเปิดโอกาสให้ประชาชนบนเกาะแซมโซ ซึ่งจัดตั้งเป็นสภาประชาชน มีส่วนร่วมตั้งแต่การติดตั้งจุดกังหันลมที่คิดว่าเป็นจุดที่มีศักยภาพลมดีที่สุด  และเข้ามามีส่วนเป็นเจ้าของร่วมกับเทศบาล การกำหนดอัตราค่าไฟฟ้า ก็ขึ้นอยู่กับสภาประชาชนจะตกลงกัน ว่าพอใจที่จะใช้ไฟฟ้าในอัตราที่ถูกหรือแพง เพราะผลิตเองใช้เอง   โดยเฉพาะไฟฟ้าจากกังหันลมของที่นี่ ก็เพียงพอกับกับความต้องการใช้ไฟบนเกาะ และมีเหลือส่งขายกลับคืนไปให้หน่วยงานการไฟฟ้า

ทั้งนี้ต้นทุนจากการผลิตไฟฟ้าที่ผลิตได้เองจากกังหันลม นั้น มีราคาต่ำกว่าที่หน่วยงานการไฟฟ้าขายให้กับชุมชนบนเกาะ เพราะไม่ได้มีการบวกภาษี  ดังนั้น ประชาชนบนเกาะแซมโซ จึงเลือกที่จะใช้ไฟฟ้าที่แหล่งที่ผลิตได้เอง

Jesper Roug Kristensen บอกว่า ทาง Samso Energy Academy พยายามที่จะสร้างกระบวนการเรียนรู้ให้คนบนเกาะแห่งนี้ คิดอะไรอย่างเป็นระบบ  และเป็นวัฎจักร หรือ Circular Economy  คือใช้ไปแล้วสามารถนำมารีไซเคิล กลับมาใช้ซ้ำได้อีก  ดังนั้นขยะบนเกาะแซมโซ แห่งนี้ จะมีการคัดแยกวัสดุที่สามารถนำมาใช้ใหม่ หรือรีไซเคิล ก่อน ที่จะนำไปกำจัด

ในโรงงานผลิตความร้อนจากฟาง เดิมชาวบ้านบนเกาะ ต่างคนต่างเผาทิ้ง ทำให้สูญเสียพลังงานความร้อนไปโดยเปล่าประโยชน์  ทาง Samso Energy Academy ก็ชี้ให้เห็นว่า ถ้านำฟางเหล่านั้น มาเผาในที่เดียวกัน  จะได้พลังงานความร้อนที่ส่งกระจายไปใช้กับบ้านที่อยู่อาศัยได้ในช่วงหน้าหนาว โดยไม่ต้องใช้น้ำมัน   และชาวบ้านก็จะมีรายได้จากการขายวัตถุดิบ ซึ่งเมื่อมีการประชุมหารือกัน  ทุกคนเห็นด้วย  รัฐบาลก็มีการช่วยเหลือเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำ เพื่อมาสร้างโรงงาน   ซึ่งปัจจุบัน  เงินกู้จำนวนดังกล่าวถูกผ่อนชำระไปจนหมดแล้ว

เป้าหมายต่อไปสำหรับการบริหารจัดการด้านพลังงานบนเกาะคือ  การเปลี่ยนเชื้อเพลิงการขนส่งบนเกาะ ในส่วนของรถยนต์ที่ยังใช้น้ำมัน และเรือเฟอร์รี่ ที่ขนส่งคนและสินค้าระหว่างเกาะ  กะชายฝั่ง ที่ใช้ก๊าซLNG  นั้นจะทำอย่างไรให้เปลี่ยนมาใช้เชื้อเพลิงชีวภาพ คือไบโอแก๊ส  ที่ผลิตจากเศษวัสดุด้านการเกษตรที่มีอยู่บนเกาะได้ทั้งหมด

ประชาชนบนเกาะแซมโซ มีรายได้จากการประกอบอาชีพเกษตรกรรม และประมง  รวมไปถึงการท่องเที่ยว โดยบนเกาะมีสนามกอล์ฟ  ที่ไม่ใช้ปุ๋ยเคมี แต่ใช้ปุ๋มที่เป็นออแกนิกทั้งหมด ในขณะที่เครื่องจักร และรถกอล์ฟ ก็ใช้พลังงานหมุนเวียนจากแผงโซลาร์เซลล์  ซึ่งเป็นสถานที่ให้กับนักท่องเที่ยวได้มาพักผ่อน ออกกำลังกาย

อย่างไรก็ตาม การพึ่งพาพลังงานหมุนเวียนแบบ100% ที่คนบนเกาะแซมโซ  ทำประสบความสำเร็จ ดูเหมือนว่าจะเป็นเรื่องยากที่สำหรับประเทศไทย  เพราะในช่วงปี2553 สมัยที่นายแพทย์วรรณรัตน์ ชาญนุกูล เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน  ก็เคยมีนำแนวทางการบริหารจัดการของเกาะแซมโซแห่งนี้  ไปเป็นต้นแบบโครงการเกาะพลังงานสะอาด ที่เกาะพะลวย จังหวัดสุราษฎร์ธานี  โดยที่มีกรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน(พพ.) เป็นหน่วยงานรับผิดชอบ  แต่เมื่อดำเนินการไปจนกระทั่งมีการเปลี่ยนรัฐบาล เป็นรัฐบาลพรรคเพื่อไทย และไม่มีการสานต่อนโยบาย   ความหวังที่จะเห็นเกาะพลวย เป็นเกาะพลังงานสะอาดแห่งแรกของประเทศไทย ก็ต้องจบลง   ปัจจุบันรถจักรยานยนต์ไฟฟ้าที่จัดซื้อไปวิ่งบนเกาะ  กังหันลมผลิตไฟฟ้าขนาดเล็กที่ติดตั้ง  รวมทั้งแผงโซลาร์เซลล์ ที่มีอยู่แทบใช้งานไม่ได้  ชาวบ้านบางส่วนที่เคยเข้าร่วมโครงการก็มีการขายที่ดินให้กับนายทุน เพื่อ นำไปใช้ประโยชน์ด้านอื่นไปแล้ว

พลเอกอนันตพร กาญจนรัตน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน กล่าวว่า โมเดลเกาะพลังงานสะอาด ที่แซมโซ  จุดประกายความคิดหลายอย่างที่จะต้องนำไปคิดวิเคราะห์ เพื่อนำไปปรับใช้กับประเทศไทย ที่จะต้องหาพื้นที่ ที่อาจจะเป็นเกาะ หรือพื้นที่บนบก รัศมีประมาณ10-50 ตารางกิโลเมตร เพื่อพัฒนาเป็น RE hybrid  ที่ผสมผสานพลังงานหมุนเวียนหลายๆประเภท เข้าด้วยกัน โดยมีเงื่อนไขจะต้องเป็นพื้นที่ ที่ผู้นำท้องถิ่นมีมีองค์ความรู้และคนในชุมชนนั้นอยากจะเห็นการเปลี่ยนแปลง  ซึ่งกระทรวงพลังงานพร้อมที่จะให้ความช่วยเหลือในเรื่องของการผ่อนคลายกฎระเบียบที่เป็นอุปสรรค  และการสนับสนุนด้านเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำ   โดยยอมรับว่าการดำเนินการเพื่อให้ชุมชนนั้นๆสามารถพึ่งพาพลังงานหมุนเวียนได้100%แบบเดียวกับเกาะแซมโซ  ไม่ใช่เรื่องง่าย ต้องใช้ระยะเวลาพอสมควร  แต่อย่างน้อย ชุมชนที่ถูกเลือกเข้าร่วมโครงการ ก็จะต้องมีแผนให้เห็นถึงพัฒนาการ ว่าในช่วง3ปี จะได้เห็นอะไร  ช่วง5ปีจะเกิดอะไร หรือช่วง10ปี จะมีอะไรที่เปลี่ยนแปลง

สำหรับพื้นที่เกาะพะลวย ที่เคยนำโมเดล เกาะแซมโซ ไปเป็นต้นแบบ แต่ไม่ประสบความสำเร็จนั้น อาจจะเป็นเพราะว่า ช่วงดังกล่าวต้นทุนเรื่องของพลังงานหมุนเวียนยังมีราคาแพง  อาจจะไม่จูงใจให้คนใช้  ซึ่งจะได้ให้กรมพัฒนาพลังงานทดแทนและอนุรักษ์พลังงาน(พพ.) ลงไปติดตามดู  และรายงานกลับมา ว่าสามารถที่จะนำมาต่อยอดใหม่ ให้เป็นเกาะพลังงานสะอาดได้อีกหรือไม่   ถ้าไม่ได้ก็จะต้องหาพื้นที่ใหม่ 

กังหันลมผลิตไฟฟ้าบนเกาะSamso

อาคารจอดรถติดแผงโซลาร์เซลล์และรถยนต์ไฟฟ้า ของเทศบาลเกาะSamso

เยี่ยมชมโรงงานผลิตความร้อนจากเศษฟาง ซึ่งรัฐบาลช่วยเหลือเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำ

Samso Energy Academy หนึ่งในเงื่อนไขความสำเร็จของเกาะSamso

รับฟังการบรรยายจากนายJesper Roug Kristensen ,ผู้จัดการด้านพัฒนาธุรกิจของ Samso Energy Academy

เกาะพะลวย จ.สุราษฎร์ธานี ที่เคยนำโมเดลเกาะSamso มาเป็นต้นแบบ แต่ไม่ประสบความสำเร็จ

เกาะพะลวย ประกาศตัวว่าจะเป็นGreen Island เมื่อวันที่19 ก.พ.2554 แต่ไปไม่ถึงเป้าหมายเพราะเปลี่ยนรัฐบาลและเปลี่ยนนโยบาย