บทความที่เกี่ยวข้อง

เรื่องเล่าLPG เปิดเสรีLPGทั้งระบบผู้บริโภคได้ประโยชน์

  • Date : 14/07/2017, 9:44.

เรื่องเล่า LPG   เปิดเสรีLPG ทั้งระบบผู้บริโภคได้ประโยชน์

บรรดาครัวเรือนที่ชอบทำอาหารเอง  ร้านขายอาหาร  บรรดาผู้ขับขี่รถยนต์ที่ไม่ชอบน้ำมันเพราะคิดว่าราคาแพง  แล้วเปลี่ยนเครื่องยนต์หันมาใช้แก๊ส  หรือโรงงานอุตสาหกรรม บางประเภท  รวมไปถึงโรงงานปิโตรเคมี  คงจะคุ้นเคยกับก๊าซLPG เป็นอย่างดี เพราะต้องซื้อหา  ต้องเติมใช้กันอยู่เป็นประจำ  และแน่นอนว่า ผู้ใช้ทุกกลุ่มที่ใช้ก๊าซแอลพีจีอยู่เป็นประจำ ย่อมไม่อยากจะให้เกิดภาวะขาดแคลน  หรือมีปรับขึ้นราคาแบบไม่มีเหตุผล   ซึ่งในการดำเนินนโยบายการปรับโครงสร้างราคาก๊าซLPG ของกระทรวงพลังงาน ในช่วงที่ผ่านมา  ก็ได้คำนึงถึงประเด็นที่กล่าวถึงเหล่านี้เป็นอย่างดี

LPG ย่อมาจาก Liquefied Petroleum Gas มีคำเรียกที่แตกต่างกันออกไป เช่นก๊าซปิโตรเลียมเหลว   ก๊าซแอลพีจี   ก๊าซหุงต้ม หรือแก๊สรถยนต์  ซึ่งก็คือ ก๊าซอย่างเดียวกัน  ที่มีน้ำหนักกว่าอากาศ ประมาณ 1.5-2 เท่าของอากาศ  และถูกอัดให้อยู่ในสภาพของเหลวภายใต้ความดันเพื่อสะดวกต่อการเก็บและการขนส่ง เมื่อลดความดันลงก๊าซเหลวนี้ ก็จะกลายเป็นไอ ที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ตามแต่วัตถุประสงค์   โดยกลุ่มครัวเรือน ร้านอาหาร รถยนต์ โรงงานอุตสาหกรรม จะใช้ประโยชน์ในรูปของการเป็นเชื้อเพลิง  ในขณะที่กลุ่มโรงงานปิโตรเคมี จะใช้ประโยชน์ในรูปของวัตถุดิบ เพื่อผลิตเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ

ในอดีต ก๊าซLPG หรือก๊าซหุงต้ม  นั้นผลิตมาจากก๊าซในอ่าวไทย ที่ผ่านโรงแยกก๊าซธรรมชาติ  และโรงกลั่นน้ำมัน โดยผลิตได้ในปริมาณที่มากกว่าความต้องการใช้ในประเทศ จนส่วนหนึ่งต้องมีการส่งออก และรัฐพยายายามที่จะส่งเสริมให้โรงงานอุตสาหกรรมบางประเภท เช่นโรงงานแก้ว และเซรามิกส์ นำไปใช้เป็นเชื้อเพลิงในกระบวนการผลิต   ซึ่งรัฐมีนโยบายในการควบคุมราคาก๊าซเอาไว้ ไม่ให้เกิน333 เหรียญสหรัฐต่อตัน หรือคิดเป็นราคาขายปลีกประมาณ 18.13 บาทต่อกิโลกรัม

อย่างไรก็ตามประเด็นเรื่องของก๊าซLPG กลายเป็นปัญหาดินพอกหางหมู  ที่ทำให้กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงต้องแบกรับภาระ หนักขึ้นเรื่อยๆ  ก็เพราะ นโยบายรัฐที่อดีตที่ยังคงการควบคุมราคาขายเอาไว้  จนถึงจุดที่ ก๊าซLPG มีราคาขายที่ต่ำกว่าต้นทุนผลิต   ต่ำกว่าราคาLPG ตลาดโลก  และต่ำกว่าราคาน้ำมันเป็นอย่างมาก  ทำให้ผู้ใช้รถแห่กันมาติดตั้งเครื่องยนต์ที่ใช้ก๊าซLPG  เกิดการลักลอบขนส่งLPG แบบกองทัพมด ไปยังประเทศเพื่อนบ้าน เพื่อกินส่วนต่างของราคา   และเมื่อรัฐมีนโยบายขยับราคาก๊าซLPG ในกลุ่มรถยนต์  โดยที่ยังคุมราคาก๊าซLPG หรือก๊าซหุงต้มเอาไว้   กลายเป็นก๊าซLPG สองราคา ก็เกิดปัญหาการลักลอบขายก๊าซข้ามประเภทของบรรดาผู้ค้า โรงงานบรรจุก๊าซอีก

ปริมาณการใช้ที่เพิ่มขึ้นต่อเนื่อง  โดยมีอัตราการขยายตัวเป็นตัวเลขสอง หลัก ติดต่อกันหลายปี  ทำให้ประเทศไทยที่เคยเป็นประเทศผู้ส่งออกก๊าซLPG  ต้องกลายเป็นประเทศผู้นำเข้า   และยิ่งต้องนำเข้ามากเท่าไหร่  กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง ที่เก็บเงินจากผู้ใช้น้ำมัน ก็ต้องมารับภาระในการตรึงราคาเอาไว้มากเท่านั้น 

ปตท.ซึ่งต้องนำเข้าก๊าซLPG ตามนโยบายรัฐ  เพื่อให้มีก๊าซLPG เพียงพอต่อความต้องการใช้  และต้องนำเข้าก๊าซLPG ตามราคาต้นทุนตลาด ที่แพงกว่า ราคาขายในประเทศ  ซึ่งบางปี ราคาก๊าซLPG ตลาดโลก เกือบพันเหรียญสหรัฐต่อตัน แต่ก็ต้องขายในราคาควบคุมที่333 เหรียญสหรัฐต่อตัน ทำให้กองทุนน้ำมันมาช่วยรับภาระส่วนต่างของราคา อีก    กลายเป็นว่าคนใช้น้ำมันต้องมาอุ้มคนใช้ก๊าซLPG

ในอดีตหลายรัฐบาลซึ่งมาจากการเลือกตั้ง ไม่กล้าที่จะปรับขึ้นราคาก๊าซLPG  หรือดำเนินนโยบายลอยตัวราคา  เพราะมีกระแสคัดค้านที่รุนแรง จากประชาชน จึงกลัวเสียคะแนนนิยม ทำให้ปัญหาก๊าซLPG ยิ่งกลายเป็นดินที่พอกหางหมูที่สะสมตัวมากขึ้น   แต่ก็นับว่าโชคยังดี ที่ คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เข้ามาบริหารประเทศ เมื่อเดือนพ.ค. 2557  และเป็นช่วงที่ราคาน้ำมันและราคาก๊าซLPG ขาลง  รัฐมนตรี ที่กำกับดูแลนโยบายด้านพลังงาน ทั้งพล.อ.อ.ประจิน จั่นตอง  รองนายกรัฐมนตรี , ดร.ณรงค์ชัย  อัครเศรณี  รัฐมนตรีพลังงานในช่วงแรกของรัฐบาลพลเอกประยุทธ์  และพล.อ. อนันตพร กาญจนรัตน์  รัฐมนตรีพลังงานคนปัจจุบัน  ต่างเดินหน้านโยบายการปรับโครงสร้างราคาพลังงานอย่างเป็นระบบ  และเป็นลำดับขั้นตอน  ซึ่งเรื่องของการปรับโครงสร้างราคาก๊าซLPG  ก็เป็นหนึ่งเรื่องสำคัญในแผนการปรับโครงสร้างราคาด้วย

ทั้งนี้ในลำดับ ขั้นตอนของการปรับโครงสร้างราคาก๊าซLPG  นั้น เริ่มจากการทำราคาก๊าซLPGทั้งภาคครัวเรือน ภาคขนส่ง และภาคอุตสาหกรรม  ให้เป็นราคาเดียว โดยอาศัยจังหวะ ที่ราคาLPG ในตลาดโลก ปรับลดราคาลง  เพื่อปรับลดภาระการชดเชย  รวมทั้งการค่อยๆปรับราคาก๊าซLPG ภาคครัวเรือน ขึ้นไปชนกับ ราคาภาคขนส่ง   โดยที่รัฐบาลยังคงมีนโยบายดูแลกลุ่มครัวเรือนที่มีรายได้น้อยและร้านอาหารประเภทหาบเร่ แผงลอย ให้ได้ใช้ก๊าซLPG  ราคาเดิม  ซึ่งนับเป็นแนวนโยบายที่ช่วยลดกระแสการคัดค้านการปรับราคา ได้มากพอสมควร

เมื่อก๊าซ LPG เป็นราคาเดียวกันทุกกลุ่มแล้ว   รัฐก็เดินหน้าในขั้นต่อไปคือ การแยกบัญชีกองทุนน้ำมัน  เพื่อตั้งเป็นบัญชี กองทุนLPG  ให้เห็นภาระการอุดหนุนที่ชัดเจน  รวมทั้ง พยายามที่จะปรับราคาของการจัดหาก๊าซLPG ให้สะท้อนต้นทุนที่แท้จริงของแต่ละกลุ่ม ทั้งก๊าซLPG  ที่มาจาก โรงแยกก๊าซธรรมชาติ  LPG ที่ผลิตได้จากโรงกลั่นน้ำมัน และLPG นำเข้า โดยการขยับราคาต้นทุนของการจัดหาLPG นั้น รัฐยังเลือกช่วงที่ราคาLPG ในตลาดโลก ปรับตัวลดลง เพื่อให้มีผลกระทบต่อราคาขายปลีก น้อยที่สุด

ในจังหวะที่ก๊าซLPGในตลาดโลกยังทรงตัวอยู่ในระดับต่ำ รัฐมีความมั่นใจต่อนโยบายการเปิดเสรีก๊าซLPG แบบเต็มรูปแบบทั้งระบบ โดยเริ่มส่งสัญญาณถึงประชาชน ให้ทราบถึงขั้นตอนการเปิดเสรี และประโยชน์ที่ประชาชนจะได้รับในระยะยาว    เช่นเดียวกับน้ำมัน  ทั้งการเปิดให้ผู้ค้าสามารถนำเข้าLPG มาแข่งขันราคากับผู้ผลิตLPG ในประเทศได้  รวมทั้งการปรับขึ่นลงราคาก๊าซLPG ให้สะท้อนต้นทุนจริง โดยยังใช้ กองทุนLPG  เป็นกลไกลดความผันผวนของราคา ให้ราคามีเสถียรภาพในระดับหนึ่ง

เรื่องนี้นายทวารัฐ สูตะบุตร ผู้อำนวยการสำนักนโยบายและแผนพลังงาน(สนพ.) ออกมาย้ำให้ประชาชนมีความมั่นใจด้วยว่า การเปิดเสรีธุรกิจก๊าซ LPG ทั้งระบบตั้งแต่วันที่ 1 สิงหาคม 2560 เป็นต้นไป นั้นโดยจะไม่ส่งผลกระทบทำให้ราคาขายปลีก LPG ในประเทศให้ปรับตัวสูงขึ้น  เพราะสถานการณ์ LPG ในตลาดโลกที่ยังทรงตัวอยู่ในระดับต่ำ  

โดยกระทรวงพลังงานจะยังเดินหน้านโยบายยกเลิกการกำหนดราคาโรงแยกก๊าซธรรมชาติ โรงกลั่นน้ำมันและโรงอะโรเมติก ยกเลิกการกำหนดราคา  ณ โรงกลั่นที่อ้างอิงราคานำเข้า ซึ่งเป็นราคาซื้อตั้งต้นก๊าซ LPG  รวมถึงยกเลิกการกำหนดอัตราเงินส่งเข้าหรือชดเชยจากกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงจากทุกส่วนของการผลิต ยกเลิกการประกาศราคาขายส่ง ณ คลังก๊าซ จะทำให้ตลาดก๊าซ LPG มีการแข่งขันอย่างสมบูรณ์ 

นโยบายการเปิดเสรีก๊าซLPG ทั้งระบบ จะทำให้ผู้บริโภคจะได้ประโยชน์จากผลของราคาขายปลีกที่ถูกลงและเป็นธรรมต่อทุกฝ่าย จากการที่มีผู้ค้าก๊าซLPG เข้าสู่ธุรกิจมากขึ้น  ทั้งการนำเข้าก๊าซ LPG  จากเดิมที่มีเฉพาะ ปตท.เพียงรายเดียว และการแข่งขันด้านราคา และการบริการ โดยที่  สนพ. จะมีกลไกการติดตามสถานการณ์ราคานำเข้าก๊าซ LPG และต้นทุนโรงแยกก๊าซอย่างใกล้ชิดเป็นรายเดือน

โดยประโยชน์ที่เห็นได้ชัดประการหนึ่ง ก็คือ แรงจูงใจให้มีผู้ค้าเข้ามาในธุรกิจมากรายขึ้น ทั้งการนำเข้าก๊าซ LPG  จากเดิมที่มีเฉพาะ ปตท.เพียงรายเดียว  ทำให้เกิดการแข่งขันด้านราคาและการบริการ  ซึ่ง จะทำผู้บริโภคได้รับประโยชน์ โดยที่ไม่ต้องมีคนกลุ่มไหน ต้องมารับภาระแทนใคร  ในขณะที่กลุ่มครัวเรือนที่มีรายได้น้อยและร้านค้าหาบเร่ แผงลอย ที่ขึ้นทะเบียนไว้และได้เคยรับการช่วยเหลือ  ก็จะยังได้รับการดูแลจากภาครัฐเช่นเดิม โดยการจัดสรรงบประมาณมาดูแลส่วนนี้โดยเฉพาะ

อาจจะกล่าวได้ว่า การล้างดินพอกหางหมู  ด้วยการปรับโครงสร้างราคาก๊าซLPG   และนำไปสู่การเปิดเสรีก๊าซLPG ทั้งระบบ ในวันที่1 ส.ค.2560  ซึ่งใช้เวลาประมาณ3ปีเศษ  โดยที่ผู้ใช้LPG ไม่ได้รับผลกระทบจากราคาขาย นั้น เป็นหนึ่งในผลงานชิ้นโบว์แดงด้านพลังงาน  ของทั้ง คสช.และรัฐบาลพลเอกประยุทธ์

กลับสู่บทความทั้งหมด