บทความที่เกี่ยวข้อง

ชะตากรรมพลังงานของประเทศ ฝากไว้ในมือสนช. หนุนตัดทิ้งNOC ก่อนผ่านร่างพ.ร.บ.ปิโตรเลียม

ประเด็นการพิจารณาร่างแก้ไขพ.ร.บ.ปิโตรเลียม และพ.ร.บ.ภาษีเงินได้ปิโตรเลียม ที่ สภานิติบัญญัติแห่งชาติ(สนช.) จะพิจารณาในวาระที่2และ3 ในวันที่30 มีนาคม 2560 นี้ อยู่ในกระแสความสนใจของคนในสังคม  เพราะมีการเพิ่มเติมมาตรา 10/1 ที่ว่าด้วยการจัดตั้งบรรษัทน้ำมันแห่งชาติ หรือNOC เข้าไปรวมอยู่ด้วย ซึ่งเป็นการแก้เกินจากหลักการเดิมที่ สนช.มีมติรับหลักการไปตั้งแต่ วันที่24 มิ.ย.2559 โดยมีทั้งฝ่ายที่เห็นด้วยและไม่เห็นด้วย 

การเพิ่มเติมมาตรา10/1 ซึ่งมีข้อความว่า ให้มีการจัดตั้งบรรษัทน้ำมันแห่งชาติเมื่อมีความพร้อม โดยพิจารณาจากผลการศึกษาของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในรายละเอียดของรูปแบบและวิธีการดำเนินการจัดตั้งบรรษัทน้ำมันแห่งชาติ” นั้นฝ่ายที่ไม่เห็นด้วยซึ่งนำโดย ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เทวกุล อดีตรองนายกรัฐมนตรี มองว่า ไม่มีความจำเป็น เพราะโครงสร้างในการบริหารกิจการปิโตรเลียมของประเทศในปัจจุบัน ที่แยกบทบาทของการกำกับดูแลไว้ในมือของกรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ และบทบาทของการลงทุนเพื่อสำรวจและผลิตปิโตรเลียม ของบริษัท ปตท.สำรวจและผลิตปิโตรเลียม หรือปตท.สผ. ซึ่งเป็นฝ่ายปฎิบัติการ นั้นมีประสิทธิภาพที่ดีอยู่แล้ว  ไม่จำเป็นต้องมีการจัดตั้งNOC ขึ้นมาใหม่ ที่จะย้อนยุคไปสมัย50ปีที่แล้ว ในการรวบอำนาจการกำกับดูแลและปฎิบัติการเข้าด้วยกัน เปิดช่องให้นักการเมืองเข้ามาแทรกแซง หาผลประโยชน์  ที่ยากต่อการเข้าไปตรวจสอบให้เกิดความโปร่งใส

ย้อนเรื่องกลับไปเมื่อปี2557 ในสมัยที่ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เป็นรองนายกรัฐมนตรีคุมทางด้านเศรษฐกิจ และมีดร.ณรงค์ชัย อัครเศรณี เป็นรัฐมนตรีพลังงาน  มีการเปิดเชิญชวนให้เอกชนเข้ามายื่นขอสิทธิสำรวจและผลิตปิโตรเลียมรอบที่21ภายใต้ระบบสัมปทานไทยแลนด์ทรีพลัส  แต่ปรากฏกว่า มีประชาชนในนามเครือข่ายประชาชนปฎิรูปพลังงานไทย หรือคปพ. ออกมาคัดค้าน ระบบสัมปทาน และอยากจะให้ใช้ระบบแบ่งปันผลผลิต หรือพีเอสซี  เพราะเชื่อว่ารัฐจะได้ประโยชน์ มากกว่าระบบเดิม  ทำให้มีการจัดเวทีชี้แจงกันหลายครั้ง และเวทีที่ทำเนียบรัฐบาล เมื่อวันที่20  ก.พ.2558  ที่มีนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ เป็นผู้นำอภิปรายคัดค้าน  ก็ทำให้กระทรวงพลังงานต้องยกเลิกการเปิดสัมปทานปิโตรเลียมรอบที่21ออกไป และนายกรัฐมนตรีพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา ก็สั่งให้มีการแก้ไขกฏหมายปิโตรเลียม ให้แล้วเสร็จภายใน3 เดือน โดยเปิดให้มีการเพิ่มเติมระบบแบ่งปันผลผลิต(PSC) และระบบจ้างผลิต (SC) ไว้ในกฎหมาย ตามข้อเรียกร้องของกลุ่มผู้คัดค้าน     

จุดเริ่มต้นของการเสนอแก้ไข ร่างพ.ร.บ.ปิโตรเลียม จึงเป็นไปเพื่อวัตถุประสงค์ของการเปิดเชิญชวนให้เอกชนยื่นขอสิทธิสำรวจและผลิตปิโตรเลียม  โดยในระหว่างนั้น ทางสนช. ก็มีการตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญศึกษาการบังคับใช้พ.ร.บ.ปิโตรเลียม และพ.ร.บ.ภาษีเงินได้ปิโตรเลียม  ขึ้นมาศึกษาความเป็นไปได้  ในขณะที่ คปพ. ก็มีการจัดทำร่างพ.ร.บ.ปิโตรเลียมฉบับ ของคปพ.  ซึ่งทั้งสองร่าง มีส่วนที่สอดคล้องกันคือเน้นไปที่ระบบแบ่งปันผลผลิต และการจัดตั้งบรรษัทน้ำมันแห่งชาติ หรือในอีกร่างเรียกบรรษัทพลังงานแห่งชาติ ที่รัฐถือหุ้น 100% ขึ้นมา โดยมีเป้าหมายที่จะเข้าไปบริหารจัดการเรื่องของการเปิดเชิญชวนให้มีการสำรวจและผลิตปิโตรเลียมรอบใหม่ และการบริหารจัดการแหล่งสัมปทานปิโตรเลียม ที่จะหมดอายุ  ทั้งแหล่งเอราวัณ ที่มีกลุ่มบริษัทเชฟรอน เป็นผู้รับสัมปทาน และ แหล่งบงกช ของปตท.สผ. ซึ่งถือเป็นแหล่งปิโตรเลียมที่มีการผลิตก๊าซเฉลี่ยรวมกันประมาณ2,200 ล้านลบ.ฟุตต่อวัน คิดเป็นประมาณ70% ของการผลิตก๊าซในอ่าวไทย

อย่างไรก็ตาม การนำเสนอร่าง พ.ร.บ.ปิโตรเลียม ในฝั่งของกระทรวงพลังงานโดยกรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ  นั้นมีการแก้ไขเพิ่มเติมระบบแบ่งปันผลผลิตเข้ามาโดยใช้โมเดล ของพื้นที่พัฒนาร่วม(เจดีเอ)ไทย-มาเลเซีย  ที่รัฐมีประสบการณ์อยู่แล้ว ซึ่งไม่จำเป็นต้องตั้งNOCใหม่  ในขณะที่ระบบจ้างผลิต ก็เขียนเป็นหลักการเอาไว้ เพราะเป็นระบบที่ไม่เหมาะกับศักยภาพด้านปิโตรเลียมของไทย

ทั้งนี้ เมื่อร่างพ.ร.บ.ปิโตรเลียมของกระทรวงพลังงาน ผ่านความเห็นชอบของ คณะรัฐมนตรี และคณะกรรมการกฤษฎีกา ก็ส่งไปให้ สนช.พิจารณา ซึ่ง ที่ประชุมสนช.เสียส่วนใหญ่ก็มีมติรับหลักการในวาระแรกไปด้ยคะแนนเสียงท่วมท้น เมื่อวันที่24 มิ.ย.2559 และให้มีการตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญขึ้นมาแปรญัตติ ใน15 วัน และพิจารณาร่าง) ให้แล้วเสร็จ ภายใน60 วัน  แต่การพิจารณาร่างกฎหมายปิโตรเลียม ก็ถูกขยายกรอบระยะเวลาออกไปถึง6 ครั้ง รวมระยะเวลา210 วัน โดยที่มีการเจรจาต่อรองของคณะกรรมาธิการวิสามัญกลุ่มหนึ่งที่จะให้มีการบัญญัติเรื่องของการตั้งNOC เข้าไปในกฎหมาย โดยอ้างถึงความต้องการของภาคประชาชน (คปพ.)

แหล่งข่าวจากกระทรวงพลังงานเปิดเผย ว่า  การเพิ่มเติมเรื่องของNOC เข้ามาในกฎหมาย ซึ่งเป็นการแก้ไขเกินหลักการ จึงมีการเจรจาต่อรองหลายครั้ง เพื่อหาทางออก โดยคณะกรรมาธิการเสียงข้างน้อยกลุ่มหนึ่ง บอกว่าจำเป็นจะต้องให้รัฐบาล ที่เป็นผู้นำเสนอร่าง ให้ความเห็นชอบก่อน จึงจะสามารถเพิ่มเติมเข้าไปในกฎหมายได้  ในที่สุด รัฐบาลโดยครม.ก็ต้องยอมให้มีการบัญญัติไว้ในกฎหมาย มาตรา10/1 เพราะไม่เช่นนั้น คณะกรรมาธิการวิสามัญ ก็จะใช้วิธีขอขยายระยะเวลาออกไปอีกเรื่อยๆ  ทำให้กระทบต่อแผนการเปิดประมูลเพื่อหาเอกชนมาบริหารจัดการแหล่งปิโตรเลียมเอราวัณ และบงกช  ที่จะต้องมีความชัดเจนโดยรู้ผลเอกชนที่จะได้รับสิทธิภายในสิ้นปี2560 นี้ หรือล่วงหน้าก่อนสัมปทานปิโตรเลียมหมดอายุ 5ปี เพื่อให้ผู้รับสัมปทานรายเดิมสามารถวางแผนการลงทุน ให้ต่อเนื่อง และรักษาระดับการผลิตปิโตรเลียมในอ่าวไทยในระดับเดิมเอาไว้ 

ทั้งนี้ ม.ร.ว.ปรีดิยาธร เสนอทางออกของเรื่องนี้ ซึ่งสอดคล้องกับทั้ง นายบวร วงศ์สินอุดม รองประธานสภาอุตสาหกรรมแหล่งประเทศไทย(สอท.) และนักวิชาการด้านวิศวกรรมเหมืองแร่และปิโตรเลียม คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  ดร.ฐิติศักดิ์ บุญปราโมทย์ คือต้องการให้ สนช.พิจารณาตัดมาตรา10/ 1 เกี่ยวกับการจัดตั้งบรรษัทน้ำมันแห่งชาติ  ออกจาก พ.ร.บ.ปิโตรเลียม ในวาระที่2 ก่อนที่จะมีการพิจารณาผ่านร่างกฎหมายดังกล่าวเพื่อให้มีผลบังคับใช้  โดยมองว่า เรื่องของการตั้งบรรษัทน้ำมันแห่งชาติ เป็นเรื่องสำคัญ ของประเทศ ที่ควรจะต้องมีการศึกษาถึงผลดีผลเสีย อย่างรอบคอบ  และการจัดตั้งก็ควรจะต้องมีการจัดทำเป็นร่างพ.ร.บ.จัดตั้ง บรรษัทน้ำมันแห่งชาติขึ้นมาโดยเฉพาะ ไม่ใช่เขียนไว้กว้างๆ โดยที่ไม่มีหลักการและวัตถุประสงค์ ใดใดรองรับ

นายสราวุธ แก้วตาทิพย์ รองอธิบดีกรมเชื้อเพลิงธรรมชาติ และรองโฆษกกระทรวงพลังงาน ก็เห็นสอดคล้องกันด้วยว่า หากจะต้องตั้งNOC ควรต้องมีการกำกับไม่ให้เกิดการรวบอำนาจในการบริหารกิจการปิโตรเลียม เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดการผูกขาดอันนำมาซึ่งความไร้ประสิทธิภาพ  และไม่ซ้ำซ้อนกับหน่วยงานหรือองค์กรที่มีอยู่ จึงจำเป็นต้องมีการศึกษาการจัดตั้งอย่างรอบคอบ โดยคำนึงถึง วัตถุประสงค์ บทบาทภารกิจหน้าที่ โครงสร้างองค์กร รูปแบบการบริหาร การได้มาซึ่งงบประมาณ และบุคลากรที่ชัดเจน  รวมทั้งจะต้องมีพระราชบัญญัติที่จัดตั้งโดยเฉพาะขึ้นมารองรับ 

ในขณะที่ดร.อมรเทพ จาวะลา ผู้อำนวยการอาวุโส สำนักวิจัย ธนาคาร ซีไอเอ็มบี ไทย จำกัด(มหาชน)  นั้นขอให้ภาครัฐตัดสินใจให้ชัดเจนโดยเร็วว่า จะเลือกใช้แนวทางใด มีหรือไม่มีNOC  เพื่อให้ภาคเอกชน สามารถตัดสินใจได้   โดยมองว่าผู้ประกอบการเริ่มหันไปลงทุนในต่างประเทศแทนที่จะเลือกไทย เนื่องจากความไม่ชัดเจนของภาครัฐ ในหลายๆเรื่อง

ทั้งนี้ นักวิเคราะห์มีการประเมินว่า หากในวันที่30 มี.ค.นี้ สนช.ไม่ผ่านร่างพ.ร.บ.ปิโตรเลียมและพ.ร.บ.ภาษีเงินได้ปิโตรเลียม ซึ่งล่าช้ามามากแล้วนั้น จะเกิดผลกระทบต่อระบบเศรษฐกิจทั้งทางตรงและทางอ้อม โดยตลาดหุ้นจะตก เพราะนักลงทุนไม่มั่นใจรัฐบาลกับสนช. ในขณะที่รายได้รัฐจากค่าภาคหลวง และภาษีปิโตรเลียม หายไปประมาณ 2.4 แสนล้านบาทต่อปี จะต้องนำเข้าแอลเอ็นจีมาทดแทนเพิ่มขึ้น คิดเป็นมูลค่า 3.5 แสนล้านบาทต่อปี  โดยที่ระบบคลังรองรับแอลเอ็นจี จะรองรับไม่เพียงพอ กลายเป็นต้นทุนต่อค่าไฟฟ้าให้เพิ่มขึ้น 1.3 แสนล้านบาทต่อปีในขณะที่ การจ้างงานจะลดลง 1 หมื่นคนต่อปี  เงินลงทุนจะหายไป 1.6 แสนล้านบาทต่อปี รวมถึงมีผลกระทบต่อค่าไฟฟ้าให้เพิ่มขึ้น 1.3 แสนล้านบาทต่อปี และกระทบผู้ประกอบการขนาดกลางและขนาดย่อม(เอสเอ็มอี) 3,000 ราย 

ชะตากรรมของประเทศจะเป็นอย่างไร จึงขึ้นอยู่กับ มือของสนช.ทุกคนในวันที่ 30 มี.ค. นี้ ว่าจะลงมติผ่านร่างพ.ร.บ.ปิโตรเลียม แบบตัดเรื่องNOC ทิ้งไปก่อนหรือไม่  เพราะนายกรัฐมนตรีพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา เองก็ส่งสัญญาณชัดว่ารัฐบาลไม่พร้อมที่จะลงทุนตั้งNOC    อย่าปล่อยให้ภาพความล้มเหลวของนโยบายตั้งNOC เวเนซุเอลา และเม็กซิโก มาหลอนคนไทย



 

 

กลับสู่บทความทั้งหมด